Tarihçe

Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dünyasının tarihi gelişimini, dilini ve edebî eserlerini, kültürel, sosyal ve ekonomik durumunu incelemek ve bu alanlarla ilgili araştırmalar yapmak, lisansüstü programlar açmak, Türkiye’nin dünya devletleri arasında daha etkin bir ülke olması için, Türk Dünyasının sahip olduğu maddi ve manevi gücün kullanılmasına dönük öneriler sunmak, Türkiye Türkçesinin Türk Dünyasında yaygınlaştırılması ve Türk Dünyasında ortak bir yazı dilinin oluşturulmasına katkı sağlayacak kurslar açmak ve yayınlar yapmak için “11 Temmuz 1992” tarihinde Ege Üniversitesine bağlı olarak kurulmuştur.

Kurulduğu tarihten itibaren; “Türk Dili ve Lehçeleri”, “Türk Dünyası Edebiyatları”, “Türk Halk Bilimi (Folkloru)”, “Türk Tarihi” ve “Türk Sanatı” anabilim dallarında lisanüstü eğitim ve araştırmaların yapıldığı enstitümüzde, 2001 yılında “Türk Dünyası Sosyal Siyasal ve Ekonomik İlişkiler” adıyla yeni bir anabilim dalı daha açılmıştır ve bu anabilim dalında da lisanüstü eğitim ve araştırmalar yapılmaktadır.

alt
alt

Enstitümüz “Türkçe Öğretim Merkezi”nde 1992 yılından bugüne verilen “Türkiye Türkçesi” kurslarında, başta Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Topluluklarından olmak üzere, dünyanın farklı bölgelerindeki ülkelerden binlerce öğrenciye “Türkçe konuşma ve yazma eğitimi” verilmiştir. Türkiye Türkçesi eğitimi yanında, 2002 yılından itibaren Çinçe, 2005 yılından itibaren de Rusça dil eğitimi de verilmeye başlanan enstitümüzde, dil eğitimi için gelen uluslararası öğrencilerden “Türk Halk Müziği Korosu” ve “Türk Halk Oyunları Topluluğu” oluşturularak, uluslararası öğrencilerin Türkçeyi ve Türk kültürünü daha etkin bir şekilde öğrenmeleri ve kullanmaları sağlanmaktadır.

Enstitümüz tarafından Türk Dünyasının tarih, dil, edebiyat, kültür, siyasal ve sosyal konularıyla Türk Dünyasının tarih, dil, edebiyat, kültür, siyasal ve sosyal konularıyla ilgili konferans ve paneller düzenlenmekte, “Türk Dünyası Kültür Kongresi” adıyla dört yılda bir geleneksel kongre düzenlenerek, bu kongrede sunulan bildiriler yayınlanmaktadır. Enstitümüz tarafından “Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi (TDİD)” adıyla uluslararası hakemli bir dergi yayınlanmaktadır. Enstitümüz anabilim dallarında uluslararası nitelikli; “Türk Dünyası Destanlarının Tespiti, Türkiye Türkçesine Aktarılması ve Yayımlanması”, “Azerbaycan’daki Eski Mezar Taşlarının Türk Kültürü, Sanatı, Tarihi ve Halk Bilimi Açısından İncelenmesi”, “Kafkas-Rus Savaşında Polonyalı Birliklerin Rolü (1830-1859)”, “Yaşayan Türkiye Türkçesi Ağızlarının Tarihî Dönemlerini Belirleyebilmek İçin Bir Yöntem Denemesi: XVII. Yüzyıl Batı Rumeli Türkçesi Örneği”, “Çubuk Havzası Alevi Ocakları Üzerine Bir Araştırma”, “Diyarbakır Yöresi Alevi Ocakları Üzerine Bir Değerlendirme”, “Kent ve Seyyah: Evliya Çelebi’nin Gözüyle İzmir ve Çevresi” gibi DPT, TÜBİTAK ve UNESCO destekli araştırma projeleri yapılmaktadır.

alt