EGE ÜNİVERSİTESİ

Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü

I. Uluslararası Türk Dünyası Tarım ve Gıda Sempozyumu

 

I. ULUSLARARASI TÜRK DÜNYASI TARIM VE GIDA SEMPOZYUMU

GEREKÇE

Her tarihi dönem, kendinden önceki gelişmelere bağlı olarak şekillenir. 21. Yüzyıl 1990 sonrası gelişmelerin izlerini taşır. 1990 sonrası süreç yenidünyaya ve dile tanıklık eder. Nitekim Orta Asya ülkelerinin tarım ürünleri ticareti Rusya'ya bağlı idi. 1990 sonrası süreçte toprağın özelleştirilmesi, zirai şirketlerin yapılandırılması, bireysel çiftliklerin teşvik edilmesi tarım alanında yeni bir sürecin başladığını gösterir. Özellikle son yedi yılda Orta Asya’nın ticaret / tarım politikalarında önemli değişiklikler oldu. Bu değişiklikte 2014 yılında temelleri atılan Avrasya Ekonomik Birliği’nin genişlemesi, Dünya Ticaret Örgütü’nün üye sayısının artması etkili olmuştur. Tüm bunlar, 1990 sonrası süreçte yeni bir dünya dil sisteminin oluşmakta olduğunu gösteren somut verilerdir.

Sanayi teknolojisinin yerine geçen dijital teknoloji, iletişim araçları ve bilişim ağları birey ve toplumun davranışlarını / ilişki biçimlerini değiştirmeye başlamıştır. Zaman-mekânı kenetleyen, ulusların sınırlarını aşan ve sermayenin uluslararası hızlı akışım sağlayan iletişim araçlarına tanıklık eden dünya, yirminci yüzyılın dünyası değildir. Bu dünya hem jeo-politik tanzim süreçlerine hem de küresel güç dengelerinin yeniden teşekkülüne dayalı olarak sıkı rekabete, gerilimlere ve çatışmalara yol açmaktadır.

Birey ve toplumun varoluşunda birinci derecede ihtiyaç duyulan tarım ve gıda, sanayi ötesi toplumlarda yeni bir boyut kazanmış, stratejik anlama kavuşmuştur. Her tarım ürünü ve üretilen gıda birey ve toplumun hayatiyeti açısından önemli olduğu gibi, uluslararası güç mücadelesinde stratejik açıdan da önemlidir. Birlikte yaşamanın kökeninde insanların birbirinin emeğine ve üretimine ihtiyaç duyduğu bilinen bir gerçektir. Artık tarım ürünleri birlikte yaşamanın ötesinde geniş tabanlı birlikler oluşturmanın ve ‘‘insanın ve tabiatın estetik formunun bozulduğu çağımızda" refah toplumu olmanın ölçütü sayılmaktadır. Öyle ki temiz, sağlıklı bir gıda üretme ve ona sahip olma ayrıcalık sayılmaktadır.

Uluslararası boyut kazanan tarım ve gıda sektörünün kendi kültürel coğrafyamızda hem bir kalkınma hem de bir bütünleşme aracı olarak durumu nedir, sorusu cevap beklemektedir. Dünya kurmanın / inşa etmenin temel unsuru: Birey ve toplumu aşan, hayata yansıyan olumlu gelişme ve değişime yol açmak anlamlı ve amaçlı eylemle mümkündür. Öyleyse tarım ve gıda alanında ‘ne yaptığımız, neyi nasıl yapmayı amaçladığımız” yani tarım ve gıda alanında stratejik çerçeve planımızın ne olduğu sorusuna iş ile cevap vermemiz gerekmektedir. Çünkü bir milletin veya bir kültür coğrafyasının varoluşunda tarım ve gıda birinci öncelikli yere sahiptir.

Yeri ve önemi açık olan bu meseleyi tartışmak için yaşadığımız coğrafya ve kültürel yapış, üzerine bir giriş yapmak, Orta Asya ülkeleri, Kafkasya ve Türkiye’nin tarım ve gıda alanında durumunu tespit etmek, tarım ve gıda sektörünün yerini tayin etmek, tarım ürünlerinin ticari değere dönüştürme yöntemlerini ve sınırlarını göstermek gerekmektedir. Ardından bölgesel olarak işbirliği kurmak ve geliştirmek için tarım ve gıda alanında yeni arayışlar, yazılım sistemleri, ıslah programları, yeni modeller ve teknolojiler nerede bulunduğumuzun cevabını vermek önem kazanmaktadır. İşbirliği çağın gerisinde kalan araçlar ve yöntemlerle kurulamaz. Çünkü bu mesele bölgesel sınırlan da aşan bir konudur. Tarım ürünlerini küresel pazara taşımak, küresel güç denkleminde mücadele etmenin en başta gelen unsurudur.

Söz konusu işbirliği ve ekonomik rekabet, kaliteli üretim ve güvenli gıda anlayışı çerçevesinde sürdürülebilir. Bu alanda kültürel alışkanlıklar ve semboller, sınır çatışma alanlarına gıda taşıma araçları gıda koruma teknikleri önemlidir. Bunların ihmali, işbirliği girişimlerini ve rekabet dengesini bozar. Bu durumu aşmak, bölgesel ve küresel ölçekte var olmak için tarım ve gıda alanında yaşanan sorunları doğru tespit etmek, doğru değerlendirmek, doğru kararlar vermek zorundayız.

Türk Dünyasını İnşa Etmenin Bir Unsuru: Tarım ve Gıda (I) başlığı altında düzenlemek istediğimiz sempozyum bunu amaçlamaktadır. Bu amacın gerçekleşmesi için savunulabilir görüşlerin ve uygulanabilir öneri ve modellerin ortaya koyulması gerekmektedir. Konuyla ilgili alt başlıklar aşağıda sıralanmıştır. Aşağıda yer alan veya yer alması gerektiğini düşündüğünüz bir başlık altında sempozyuma bir tebliğle katılmanızı arzu ediyor ve başarılar diliyoruz.

A. EKONOMİK BÜYÜME ve KALKINMADA TARIM SEKTÖRÜNÜN YERİ

  • Bireysel, Toplumsal ve Eko-politik Varoluşun Bir Unsuru: Tarım ve Gıda
  • Tarım Ürünlerinin Ticareti, İhracat ve İthalat: Karşılaştırmalı Bir Analiz.
  • İktisadî ve Demografik Yapı Açısından Tarım Sektörü: Karşılaştırmalı Bir Analiz
  • Tarım Politikalarında Değişimler ve Bu Alanda Gerçekleştirilen Reformlar
  • Tarım Ürünlerinin Bölgesel ve Küresel İhracatını Kolaylaştırmanın Yolları
  • Tarımsal ve Gıda Üretiminin Çeşitlendirilmesi Islah ve Teknoloji: Verimli Üretim
  • Ülkelerarası Teknik Zincirin ve Ticari Altyapının Oluşturulması
  • Paketleme, Koruma ve Pazarlama

B. TARIM ve GIDA ALANINDA İŞBİRLİĞİ

  • Bölgesel İşbirliği Sağlamanın ve Sürdürmenin Bir Aracı: Tarım ve Gıda
  • Tarımsal Entegrasyon: Paylaşım ve Mübadele Alanları / Standartlar
  • Orta Asya Ülkeleri, Kafkasya ve Türkiye Ortak İyilikte Buluşabilir mi?
  • Tarım ve Gıda Konusunda: Ortak Alanlar, Farklılıklar / Tedarik Türleri
  • Yabancı Yatırımın Tarım Sektörüne Taşınması
  • Tarımsal İletişim Kurmada Ortak Aklın / Kültürün Rolü

C. TARIM ve GIDA ALANINDA YENİ ARAYIŞLAR / MODELLER

  • İyi Tarım Uygulamaları, Organik Tarım İyi Tarım Uygulamalarının İmkânı: Akıllı Tarım Uygulamaları (Yazılım)
  • Tarım Ürünlerinin Sertifikalanması
  • 2018-2030 Tarım ve Gıda Alanında Stratejik Çerçeve Planı

D. GIDA ÜRETİMİ, ARZI ve STRETEJİK DEĞERİ

  • Modern Gıda Teknolojilerinin Üretimi ve Kullanımı Bölge Ülkelerinde Gıda Türleri ve Değerleri
  • Gıda üretiminde ve Arzında Kültüm. Alınlıkların ve Sembollerin Rolü
  • Değişen Kültürel Alışkanlıklar Bağlamında Gıda Sektörü Gıda üretiminde Risk ve Gıda üretimlerinin Sigortalanması
  • Gıda güvenliği: Kaliteli Üretim ve Arz.
  • Gıda ve Beslenme Güvenliği
  • Çalışma Sınırlarında Gıda Güvenliği

E. TARIM VE GIDA ALANINDA YAŞADIĞIMIZ SORUNLAR

  • Ekolojik Kriz: İklim Değişikliği, Toprağın Çölleşmesi ve Suyun Kirlenmesi
  • Su Sorunu ve Tarıma Etkisi
  • Tarım Topraklarında Biyoyakıt Örtüsü
  • Toprağın Nükleer Artıklardan Arındırılması
  • Geleneksel Tarım Ekosistem Üzerindeki Olumsuz Etkileri
  • Gıda Yetersizliğine Dayalı Sağlık Sorunları

F. TARIM VE GIDA ALANINDA UYGULANABİLİR MODELİMİZ/ MODELLERİMİZ NE OLMALI?

  • Tarım ve Gıda Alanında Farklı Modeller
  • 21. Yüzyılın Ufkunda Tarım ve Gıda Modelimiz Ne Olmalıdır?
  • Eleştiriler ve Öneriler

Sonuç Bildirgesi